Najpiękniejsze odmiany klonu – charakterystyka i uprawa

Największą ozdobą wśród odmian klonu są te o czerwonych, pomarańczowych i koronkowych liściach, takie jak ‘Bloodgood’, ‘Orange Dream’ czy ‘Dissectum’. Odpowiedni dobór odmiany zależy od docelowej wysokości oraz warunków w ogrodzie. W dalszej części artykułu znajdziesz charakterystykę 30 wyjątkowych odmian i najważniejsze zasady pielęgnacji. Dzięki tym informacjom łatwiej zdecydujesz, który klon sprawdzi się u Ciebie.

Czym wyróżnia się klon palmowy w ogrodzie?

Rodzaj klon (Acer) obejmuje około 2000 gatunków drzew i krzewów, ale to klon palmowy (Acer palmatum), nazywany też klonem japońskim, cieszy się szczególną popularnością w aranżacjach ogrodowych. Dorasta najczęściej do 3–5 metrów wysokości i tworzy szeroką, parasolowatą koronę z cienkich gałęzi. Jego kora ma barwę szarą lub szarobrązową, a wachlarzowe liście są mocno powcinane, co przywodzi na myśl liście palm.

Wiosną, w kwietniu i maju, pojawiają się drobne czerwone kwiaty. Jesienią roślina wytwarza brązowe i czerwone orzeszki. Egzotyczne pochodzenie sprawia, że krzew bywa wymagający, ale walory dekoracyjne utrzymują się znacznie dłużej niż okres kwitnienia.

Dla porównania klon europejski osiąga ponad 20 metrów wysokości, a klon amerykański ponad 10 metrów. Mniejsze rozmiary Acer palmatum sprawiają, że lepiej pasuje do przydomowych ogrodów. Ciekawostką są też klon pstrokaty o różowych lub mlecznobiałych żyłkach na rzeźbionych liściach oraz klon tatarski, który dobrze rośnie w miejscach zacienionych.

Ważna cecha: klon palmowy zrzuca liście na zimę, ale jego barwne pędy pozostają ozdobą ogrodu.

Najpiękniejsze odmiany klonu palmowego

W szkółkach i centrach ogrodniczych pojawia się coraz więcej odmian różniących się barwą liści, pokrojem oraz tempem wzrostu. Poniższa tabela zbiera propozycje, które dobrze sprawdzają się w polskich ogrodach, na tarasach i w pojemnikach.

W tabeli zebrano odmiany o różnej sile wzrostu i odporności. Niektóre z nich wymagają osłoniętych stanowisk, inne tolerują chłodniejsze miejsca, dlatego przed zakupem warto sprawdzić warunki świetlne i wilgotność na działce.

Czerwone i purpurowe liście

Największą grupę stanowią odmiany o liściach w odcieniach czerwieni, bordo i purpury. Acer palmatum 'Bloodgood’ wyróżnia się ciemnoczerwonymi liśćmi przez cały sezon oraz podwyższoną mrozoodpornością. Z kolei 'Atropurpureum’ ma klasyczną purpurową barwę i dorasta do 3–4 metrów.

Do mniejszych ogrodów warto wybrać 'Shainę’ lub 'Little Red’. Ich zwarte i kuliste formy mieszczą się nawet w donicach. Odmiana 'Black Lace’ daje natomiast koronkowe, prawie czarne liście, które nadają rabacie nowoczesny charakter.

Żółte, pomarańczowe i zielone akcenty

’Orange Dream’ zachwyca wiosną żółtymi liśćmi, latem stają się one zielonkawe, a jesienią intensywnie pomarańczowe. Osoby szukające jaśniejszych akcentów mogą postawić na 'Cascade Gold’ lub 'Anne Irene’ o złocistych liściach. Ciekawym uzupełnieniem jest Acer shirasawanum 'Jordan’, który tworzy cytrynowożółte liście z czerwonymi ogonkami.

Formy karłowe, kolumnowe i kaskadowe

W małych przestrzeniach dobrze sprawdzają się odmiany o ograniczonym wzroście. 'Mikawa-yatsubusa’ osiąga zaledwie 0,8–1 metra wysokości, a 'Dissectum’ jako krzew dorasta do 2 metrów. Obie rosną bardzo wolno, dzięki czemu nie wymagają częstego cięcia.

Efektowne kaskady tworzy 'Ryusen’ o silnie zwisających pędach. Natomiast 'Twombly’s Red Sentinel’ oferuje kolumnowy pokrój i bordowe liście, przez co zmieści się w wąskim miejscu przy tarasie.

Jak uprawiać klon palmowy krok po kroku?

Acer palmatum ma opinię rośliny wymagającej, jednak większość problemów wynika z niewłaściwego stanowiska i podlewania. Jeśli zapewnisz mu odpowiednie warunki, odwdzięczy się intensywną barwą liści przez cały sezon.

Stanowisko i ziemia

To drzewo potrzebuje stanowiska słonecznego lub lekko zacienionego, ale zawsze osłoniętego od wiatru. Bezpośrednie nasłonecznienie może przypalać delikatne liście, a w głębokim cieniu przestają się wybarwiać. Gdy barwne odmiany zaczynają zielenić się, zwykle oznacza to zbyt małą ilość światła.

Podłoże powinno być próchnicze, stale lekko wilgotne i przepuszczalne. Najlepszy jest odczyn lekko kwaśny lub neutralny. Ciężka i podmokła ziemia sprzyja chorobom, dlatego przed sadzeniem warto poprawić jej strukturę kompostem lub torfem.

Sadzenie i podlewanie

Z powodu płytkiego systemu korzeniowego roślina źle znosi suszę, dlatego podlewanie ma duże znaczenie. W sezonie wegetacyjnym nawadniaj ją systematycznie, najlepiej rankiem lub wieczorem. Nadmiar wody też bywa szkodliwy, ponieważ zwiększa ryzyko chorób grzybowych.

Sadzenie najlepiej wykonać wiosną, w odchwaszczone miejsce. Poniżej znajdziesz kolejne kroki:

1. Namocz korzenie sadzonki przez kilka godzin w wodzie.
2. Wykop dołek o głębokości 50–60 cm i szerokości 40–50 cm.
3. Na dnie ułóż warstwę żwiru oraz świeżej ziemi.
4. Umieść roślinę tak, aby miejsce między pniem a korzeniem znalazło się na poziomie podłoża.
5. Przysyp korzenie ziemią ogrodową zmieszaną z kompostem i torfem w równych proporcjach, delikatnie uklep i obficie podlej.
6. Na koniec wyściółkuj teren wokół pnia korą z drzew iglastych.

Nawożenie, cięcie i rozmnażanie

W pierwszych latach po posadzeniu można roślinę zasilać kompostem, biohummusem lub nawozem wieloskładnikowym. Nawozy stosuj głównie wiosną, od kwietnia do maja. Jeśli używasz nawozu azotowego, zakończ zasilanie do pierwszej połowy sierpnia, bo nadmiar azotu zaburza drewnienie pędów.

Klony palmowe rosną wolno i nie wymagają systematycznego cięcia. Wczesną wiosną usuń jedynie pędy uszkodzone i przemarznięte. Ewentualne cięcia korekcyjne wykonuj na przełomie lipca i sierpnia, a rany zabezpieczaj pastą ogrodniczą. Rozmnażanie z nasion bywa skuteczne, ale nasiona muszą przejść stratyfikację – w styczniu umieszcza się je w woreczkach z ziemią i przechowuje w lodówce przez 8–9 tygodni, pamiętając o częstym wietrzeniu.

Jakie problemy zdrowotne grożą klonom palmowym?

Większość kłopotów bierze się z nieodpowiednich warunków. Zbyt gruba warstwa ściółki może blokować cyrkulację powietrza i prowadzić do gnicia pnia. Zgorzel pędów objawia się brązowymi plamami na korze i pękaniem, dlatego porażone fragmenty trzeba niezwłocznie wycinać.

Werticilioza ujawnia się latem, gdy liście przysychają, a blaszki brązowieją. Częste deszcze i duża wilgotność sprzyjają mączniakowi prawdziwemu – na liściach pojawia się biały meszek z czarnymi punkcikami. Wiosną roślinę mogą atakować mszyce, naliściaki drzewoszki i opuchlaki truskawkowce.

Nie wszystkie odmiany są w pełni mrozoodporne. Młode okazy zabezpieczaj agrowłókniną, słomianymi matami lub jutą, a przy uprawie w pojemniku owiń donicę styropianem.

Zbyt gruba warstwa ściółki blokuje dostęp powietrza do pnia i bywa przyczyną gnicia.

Jak wykorzystać klon palmowy w aranżacji ogrodu?

Parasolowaty lub zwisający pokrój sprawia, że roślina wygląda efektownie jako soliter w pobliżu tarasu, oczka wodnego, skalnika lub trawnika. Doskonale wpisuje się w ogrody japońskie, ale równie dobrze wygląda w nowoczesnych nasadzeniach żwirowych.

W jego sąsiedztwie warto sadzić:

• cisy i żywotniki,
• azalie i rododendrony,
• hortensje bukietowe,
• wrzosy i kaliny,
• berberysy oraz funkie.

Karłowe odmiany z powodzeniem rosną w pojemnikach na balkonie lub tarasie. W sezonie podlewaj je prawie codziennie odstaną lub przegotowaną wodą, aby podłoże pozostawało lekko wilgotne. Zasilanie nawozami płynnymi kontynuuj do sierpnia, a na zimę przenieś donicę do pomieszczenia o temperaturze około 0 stopni Celsjusza albo owiń ją styropianem.

Formy szczepione na pniu są łatwiejsze w uprawie i dobrze przyjmują się w nowych warunkach. Można je sadzić od wiosny do jesieni. Okazy pojemnikowe przesadzaj co 2–3 lata, aby dać korzeniom świeże podłoże.